Mühendis
Group : Süper Moderatör
|
Prefabrikasyon • Fabrikada sürekli denetim altında yapılan
üretimin hızlı, kaliteli ve ekonomik olması nedeniyle tüm dünyada
uygulanmakta olan prefabrikasyonun önemi bilinmektedir. Açık,
Ağır, Hafif, Kapalı, Kısmi veya Total olarak uygulanan prefabrikasyon
yöntemleri ile ahşap, beton veya çelik prefabrik yapı sistemlerinin
seçiminde birçok etkenle birlikte hammadde fiyatları, yapıların
kullanım amacı, mimari özellikleri ve yöresel koşullar da etkili
olmaktadır. I. Ahşap Prefabrik Yapılar Geniş orman alanları bulunan ülkelerde bir-iki katlı konutlar prefabrik ahşap yapı elemanları ile yapılmaktadır. Ülkemizde
ise; hem hızla yok olan ormanlarımızdan elde edilen ahşabın pahalı
olması, hem de çürüme ve yangına karşı korumayı sağlayacak işlemlerin
ekonomik olmaması nedeniyle yaygınlaşmamıştır. İthal edilen veya
bunlardan kopya edilerek yapılan konutlar yerine Doğu Karadeniz
bölgemizde kullanılan, deprem ve rüzgar gibi yatay yüklere karşı
çaprazları bulunan, ahşap yapı türlerine öncelik verilmesinde yarar
görülmektedir. II. Beton Prefabrik Yapılar Ülkemizde
de üretilen beton prefabrik taşıyıcı elemanların yaygın kullanım alanı,
köprüler ve endüstri yapıları olmuştur. Bu tür yapılarda bile, ağır
kirişler yerine çelik makasların kullanıldığı görülmektedir. Ermenistan,
tek ve çok katlı beton prefabrik yapıların en yaygın olarak
kullanıldığı ülkelerden biridir. 1988 yılındaki ( 6.9 Mw ) depremde
sözkonusu yapıların tamamına yakını çökmüş veya kullanılamayacak
derecede ağır hasar görmüştür. Bu depremden sonra tüm dünyada yapılan
yoğun çalışmalar sonucu eleman birleşim bölgeleri başta olmak üzere
taşıyıcı sistem detaylarında yapılan düzeltmelere karşın, Ceyhan ve
Gölcük depremlerinde görüldüğü gibi, yatay yüklere karşı dayanımında
önemli bir gelişme olmadığı ya da ülkemizdeki uygulamaların hatalı
olduğu görülmektedir. III. Çelik Prefabrik Yapılar Tüm
gelişmiş ülkelerde uygulanmakta olan prefabrik çelik çerçeveli yapı
sistemlerinde fabrikada bilgisayar kontrollü makinalar ile sürekli
denetim altında üretilen çelik yapı elemanları şantiyede bulonlar ile
birleştirilerek en tehlikeli deprem bölgelerinde bile kısa sürede çok
katlı, büyük açıklıklı ve ekonomik binalar yapılabilmektedir.
Bulon birleşimli prefabrik çelik çerçeveli yapılarda; 1. Modüler tasarıma uygunluk, 2. Elemanların taşınabilir olması, 3. Kolay sökülebilmesi, 4. Taşıyıcı sistemden bağımsız tesisat döşenebilmesi ve 5. Merdiven konumunun sınırlanmaması olarak sıralanan Prefabrik Yapım İlkeleri'nin tümü uygulanabilmektedir. Sözkonusu yapıların montajının; 6. En kötü hava koşullarında, 7. Genellikle büyük inşaat makinaları gerektirmeden, 8. Vasıfsız işçiler ile 9. Kısa sürede yapılabilmesi bakımından da ülkemiz koşullarına uygun olduğu görülmektedir Ülkemizde
prefabrik çelik yapı olarak yalnızca şantiye binaları veya deprem
sonrası acil barınma gereksinimlerini karşılamak amacıyla çoğunlukla
bükme sacdan oluşturulan çelik yapı elemanları ile yapılan ve
genellikle tek katlı olan binalar akla gelmektedir. Tasarım ve
üretimlerinde mühendislerin katkısı yok denecek kadar az olduğundan,
büyük firmalar tarafından yapılanlar da dahil olmak üzere biribirinin
kopyası olan, bu tür yapılardan birçoğu tarafımızca güvenilir
bulunmamaktadır. Alıntıdır
|